Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
TAM KAN SAYIMI
Anemilerde görülen ortak klinik belirtelerin çoğu kanda Hb ( HEMOGLOBİN ) konsantrasyonunun azalmasından ileri gelir. Ağır anemilerde nedene bağlı olmadan kan bir ana görevini ( OKSİJEN ve KARBONDİOKSİT 'in taşınması ) tam olarak yapılamaz. Kan akçiğerlerden oksijenle yüklendiği halde her volümdeki hemoglobin yoğunluğunun azlığı nedeniyle çok az oksijen taşıyabilmektedir. Neticede oksijenin büyük kısmı dokulara verilmesi zorunluğu ( 2,3 gliserofosfat yardımı ile ) doğmaktadır. Değişik şartlarda dokunun OKSİJEN ihtiyacını krşılayabilmek için kan daha hızlı dolanmak zorunda kalmaktadır. Bunun Klinik işareti olarak hastanın nabız sayısı artacaktır. Fizyolojik artım hacmi büyümüş, OKSİJEN pğarsiyli basıncı normalin çok altına düşmüştür. Kalp daha yüksek bir ihtiyaca cevap vermek zorunda kalmışsa, PARSİYEL değeri daha da düşer, OKSİJEN yokluğu sonucu yağlı dejenerasyon bütün adelelerde, özellikle devamlı çalışmak zorunda olan kalp adelesinde oluşur ve bir KALP YETMEZLİĞİ ortaya çıkar. Bütün bunlardan ortaya çıkan sonuç ağır ANEMİLİ ( % 6 g'nın veya % 40 Hb ( HEMOGLOBİN ) biriminin altında hemoglobine sahip ) hastalarda bedeni yüklemeden kaçınılmasının gerekli olduğudur.
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
HEMATOKRİT
değeri kanın plazma volümü ile hücresel kısmını karşılaştırmak olanağını verir. Hematokrit değeri evvela hücre sayısına, sonra eritrositlerin şekil ve büyüklüğüne bağlıdır.
HEMOTOKRİT DEĞERİNDE ARTIŞ
Polisitemia rubra vera
Kompansatorik poliglobüli
Eksikoz
Kusma
Yanık
Akut Penkreatit
İshal
İleus
Addison Krizi
Koma diabetikum
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
ALBUMIN
Normal Değerler : 3.5-5.5 g/dL
Açıklama : Albümin karaciğerde sentezlenen bir protein türevidir. Sağlıklı yetişkin karaciğerinde günde 12-14 gram kadar albümin sentezi yapılır. Sağlıklı kişilerde rutin olarak albümin bakılmasına gerek yoktur. Sağlıklı bir kişide albümin düzeyinin biraz yüksek ya da düşük çıkması da klinik bir önem taşımaz. Kan albümin düzeyi ölçümü özellikle ödemi olan, karaciğer hastalığı bulunan veya beslenme bozukluğu düşünülen kişilerde önem taşır.
Artığı Durumlar : Albümin düzeyinin yüksek ölçülmesi genellikle vücuttan su kaybı bağlıdır. Önemli değildir.
Azaldığı Durumlar : Yaşlı insanlarda, karaciğer hastalığı olanlarda ve beslenme bozukluğu bulunan kişilerde albümin azalır. Bazı hastalarda idrar ya da bağırsak yolu ile albümin kaybı gerçekleşmektedir. Sonuçta albüminin kan düzeylerinde azalma (hipoalbüminemi) kan onkotik basıncının düşmesine bu da dokular arasında sıvı birikimine neden olarak özellikle bacaklar ve sırtta ödeme neden olur.
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
ALKALEN FOSFATAZ - ALP
Normal Değerler : 30-120 U/L
Açıklama : Vücutta neredeyse bütün dokularda bulunan ama ne iş yaptıkları tam anlaşılamamış bir enzimdir. Normal yetişkinde kanda ölçülen ALP ın yarısı karaciğer yarısı da kemik kökenlidir. ALP özellikle safra akımının durması ya da yavaşlamasına bağlı olarak görülen karaciğer hastalıkları için iyi bir testtir.
Artığı Durumlar : Çocuk ve gençlerde hızlı kemik büyümesi nedeniyle normal yetişkine göre ALP değerleri 2-4 kat daha fazla olabilmektedir. Yine doğuma yakın gebelerde de plasenta tarafından sentezlendiğinden ALP değerleri yüksektir. Safra yollarındaki tıkanma sonucu ALP değerleri yükselir. Ayrıca kemik hastalıklarında da (özellikle Paget hastalığı) ALP değerleri yükselir. Pek çok ilaç da ALP düzeylerini yükseltebilir, bu nedenle ALP yüksekliği çoğu zaman bir hastalık belirtisi olmayabilir.
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
AMILAZ
Normal Değerler : 60-180 U/L
Açıklama : Amilaz pankreas, tükürük bezleri ve bazı tümörlerden (örn. akciğer) salınmaktadır. Kandaki amilazın genellikle üçte biri pankreas, üçte ikisi ise tükürük bezleri kaynaklıdır. Dolaşıma giren amilaz esas olarak böbrekler aracılığıyla vücuttan atılmaktadır.
Artığı Durumlar : Yüksek kan amilaz düzeyi pankreatitte meydana gelir. Ayrıca karın ağrısıyla ortaya çıkan bazı acil hastalıklarda, şiddetli şeker komasında, kabakulakta, morfin enjeksiyonundan sonra da amilaz düzeyleri bir miktar yükselebilmektedir
ASIT FOSFATAZ
Normal Değerler : 0-5.5 U/L
Açıklama : Esas olarak prostat, karaciğer, kemik ve bazı kan hücrelerinde bulunmaktadır. Ölçümü özellikle prostat hastalıklarının tanı ve tedavisi için kullanılmaktadır. Bu amaçla prostatik asit fosfataz denilen fraksiyonu ölçülür. Normalde asit fosafataz kanda pek az miktarda bulunur.
Artığı Durumlar : Özellikle prostat kanserlerinde kan düzeyleri belirgin olarak yükselmektedir. Yine de rektal muayeneden sonra, idrar sondası takılmasıyla ve hatta kabızlık ile birlikte de yükselebileceği unutulmamalıdır.
BILIRUBIN
Normal Değerler : Direkt : 0.1-0.3 mg/dL
Indirekt : 0.2-0.7 mg/dL
Açıklama : Kan dolaşımında bulunan kırmızı kan hücreleri yaklaşık 120 günlük bir süre sonunda ömürlerini tamamlar ve çoğunluğu dalakta olmak üzere parçalanırlar. Açığa çıkan bilirubin karaciğere götürülür. Karaciğer özel bir işlemle bilirubini suda çözünebilen bir hale getirir ve safra yoluyla bağırsağa atar. Karaciğerde bu işleme maruz kalmış bilirubine direk, henüz işlem görmemiş bilirubine ise indirek bilirubin denilir.
Artığı Durumlar : Bu sistemin herhangi bir noktasında meydana gelebilecek bir aksama kan bilirubin düzeyinin yükselmesine neden olur. Bu aksamalar; kırmızı kan hücrelerinde aşırı yıkım, karaciğer hastalıkları ve safra yolu tıkanıklıklarıdır. Sonuçta kan bilirubin seviyesi yükselecek ve koyu sarı ten rengiyle tipik sarılık ortaya çıkacaktır.
Düzenleyen HEVRA Düzenleme Tarihi: 28-05-2009 18:22
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
FOSFOR
Normal Değerler : 3 - 4,5 mg/dL
Açıklama : Fosfor insan hücresinde asit-baz dengesi, kalsiyum metabolizması gibi çok önemli reaksiyonlarda rol oynayan bir maddedir. Vücuttaki fosforun %85 kadarı kemikte fosfat formunda depolanır. Kan düzeyi kan kalsiyum ve kan pH değişimlerinden etkilenmektedir. Kalsiyumda olduğu gibi bağırsaktan emilimi, idrarla atılımı ve hücre içine toplanması ya da hücreden bırakılması gibi düzenlemelerle kan düzeyi ayarlanmaktadır.Yine kalsiyum gibi parathormondan etkilenmektedir. Yemeklerden sonra düzeyi değiştiğinden 12 saatlik açtıktan sonra ölçümü yapılmalıdır.
Artığı Durumlar : Hipoparatiroidide fosfor artar.
Azaldığı Durumlar : Hiperparatiroidi durumunda değerleri azalır.
HEMOGLOBIN VE HEMATOKRIT
Normal Değerler :
Hemoglobin: 14-18 g/dL (erkek); 12-16 g/dL (kadın)
Hemotokrit: % 42-52 (erkek); %36-46 (kadın)
Açıklama : Hemoglobin ve hematokrit sıklıkla beraber istenen ve kanın oksijen taşıma kapasitesini ölçmek için kullanılan testlerdir. Hemoglobin kırmızı kürelerde bulunan ve temel olarak oksijenin taşınmasından sorumlu maddedir. Hematokrit ise kırmızı kürelerin kan içerisindeki yüzdesini gösterir. Genellikle hematokrit değeri hemoglobin değerinin üç katıdır. Hemoglobin ve hematokrit bebeklerde, gebe kadınlarda, bakım evlerinde yaşayan yaşlılarda, adet gören kadınlarda mutlaka kontrol edilmelidir. Bu testlerin en önemli yanı aneminin tespit edilebilmesini sağlamasıdır.
Artığı Durumlar : Polisitemilerde, doğuştan var olan kalp hastalıklarında, aşırı su kaybında yüksektir. Orak hücre anemisi gibi kırmızı küre şekil bozukluklarında hemotokrit hatalı olarak yüksek çıkar, bunlarda hemoglobin miktarına bakılmalıdır.
Super Yönetici Durum
Meşgul Bugünün Ruh Hali Mesaj Sayısı: 224 Katılım Tarihi: 28.05.09
CRP-
reaktif protein kural olarak organizmanın, özl veya özel olmayan iltahabi reaksiyonlarında ( bakteriyal, viral infeksiyonlar, doku harabiyeti, ışınlama hasarları ) kanda ortaya çıkar. İltahabi olayın nedeni bunda bir rol oynamaz. Böylece CRP sedimantasyon ve febris gibi iltahabının özel olmayan bir belirtisi olmaktadır. Klinik tanıya yardımı patolojik olayı erken devrede göstermesidir. Bu nedenledirki akut faz reaksiyonu olarak adlandırılır.
1 ) ROMATİZMAL HASTALIKLAR: Akut eklem romatizması ve kardit'te CRP hemen daima pozitiftir. Bu vak'alarda CRP tayini ile hastalığın gidişi takip edilebilir. Tedavi esnasında CRP'nin hasta serumunda gösterilmemesi iltahabın yokluğuna delalet eder. Ancak ACTH veya kortizon'un CRP'nin kaybolmasına neden olacağı unutulmamalıdır.
2 ) MİYOKARD İNFARKTÜSÜ : CRP'nin negatif olması anjina pektoris, pozitif bulunması miyokard infarktüsünün varlığını gösterir. İnfarktüsü takiben günde CRP'nin varlığı ortaya konulabilir. Bir kaç gün sonra yapılan tayinde CRP'nin saptanması, diğer nedenler ayıklandıktan sonra infarktüse bağlanabilir.